Historie wielkich sukcesów w świecie mody rzadko kończą się na wybiegach. Znacznie częściej swój finał znajdują na salach sądowych, gdzie stawką są gigantyczne zyski.
Dokładnie tak stało się w 2012 roku, kiedy holenderska sieć obuwnicza Van Haren wprowadziła do sprzedaży buty na wysokim obcasie z charakterystyczną, czerwoną podeszwą. Dla francuskiego projektanta, Christiana Louboutina, był to bezpośredni atak na jego tożsamość biznesową oraz wypracowaną pozycję rynkową.
Charakterystyczna czerwona podeszwa marki Christian Louboutin od lat dziewięćdziesiątych stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli luksusowego obuwia na świecie. Charakterystyczny element szpilek szybko stał się znakiem rozpoznawczym francuskiego domu mody oraz synonimem elegancji i prestiżu. Efektem tego było zgłoszenie czerwonej podeszwy w 2010 roku jako niekonwencjonalny znak towarowy w Urzędzie Własności Intelektualnej Państw Beneluksu.
Zgłoszenie w Urzędzie precyzyjnie określało przedmiot ochrony: kolor czerwony oznaczony kodem Pantone 18-1663TP, naniesiony na podeszwę buta. Kontur samego obuwia miał charakter wyłącznie poglądowy i służył wskazaniu dokładnego umiejscowienia barwy.
Holenderski konkurent argumentował, że wykorzystanie czerwonego koloru na podeszwie obuwia nie powinno podlegać ochronie jako niekonwencjonalny znak towarowy. Zgodnie z dyrektywą Unii Europejskiej dotyczącą znaków towarowych istnieją bowiem przesłanki odmowy rejestracji lub unieważnienia oznaczeń, szczególnie tych, które składają się wyłącznie z kształtu znacząco zwiększającego wartość produktu. Zdaniem konkurenta znak towarowy zastrzeżony przez Christiana Louboutina, obejmujący charakterystyczną czerwoną podeszwę, powinien więc zostać unieważniony.
Sąd Rejonowy w Hadze stanął przed bezprecedensowym dylematem prawnym i skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Pytanie dotyczyło kluczowej kwestii: czy zgodnie z dyrektywą pojęcie „kształtu” jest ograniczone jedynie do trójwymiarowych cech danego towaru (takich jak kontur, rozmiar i objętość), czy też dotyczy ono także innych cech, takich jak kolor.
Sytuacja stała się dramatyczna w lutym 2018 roku, gdy Rzecznik Generalny TSUE wydał opinię niekorzystną dla projektanta. Stwierdził on, że zakaz rejestracji kształtów podnoszących wartość towaru można zastosować do kombinacji koloru i formy, co postawiło dalszą ochronę niekonwencjonalnego znaku towarowego Louboutina pod znakiem zapytania.
Przełomowy wyrok TSUE z dnia 12 czerwca 2018 roku (sygn. C-163/16) całkowicie zrewolucjonizował podejście do ochrony własności intelektualnej w Unii Europejskiej. Trybunał odrzucił restrykcyjną interpretację Rzecznika Generalnego i przyznał rację francuskiemu kreatorowi mody.
Sędziowie podkreślili, że choć kształt produktu lub jego części może odgrywać rolę przy przedstawieniu koloru w przestrzeni, nie oznacza to automatycznie, że znak towarowy składa się wyłącznie z kształtu. W przypadku znaku towarowego Christiana Louboutina ochrona nie dotyczyła bowiem samego kształtu buta, lecz charakterystycznego zastosowania czerwonego koloru na podeszwie szpilek.
Oznacza to, że charakterystyczna czerwona podeszwa Christian Louboutin może korzystać z ochrony jako niekonwencjonalny znak towarowy. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE ma ogromne znaczenie dla branży modowej oraz ochrony własności intelektualnej. Potwierdza on, że kolor zastosowany w konkretnym miejscu produktu może pełnić funkcję znaku towarowego i skutecznie odróżniać towary jednej marki od produktów konkurencji. Dzięki temu Christian Louboutin uzyskał silne podstawy prawne do walki z podróbkami i naśladowcami swoich luksusowych szpilek.
Dzięki temu orzeczeniu niekonwencjonalny znak towarowy – w tym przypadku tzw. znak pozycyjny – uzyskał pełne zielone światło do ochrony prawnej. Wyrok ten otworzył drzwi dla setek innych firm, które budują swoją przewagę rynkową poprzez unikalny design i detale.
Nasi eksperci z Kancelarii Prawno-Patentowej Jarzynka i Wspólnicy przygotowali poniższą tabelę, która ułatwia zrozumienie różnic między tradycyjnymi a nietypowymi formami ochrony:
.
| Cecha wyróżniająca |
Konwencjonalny znak towarowy |
Niekonwencjonalny znak towarowy |
|---|---|---|
| Przedmiot ochrony | Słowo, nazwa, logo, grafika | Kolor w określonym miejscu, dźwięk, ruch, kształt 3D |
| Główna funkcja | Identyfikacja producenta tekstem/grafiką | Wyróżnienie produktu poprzez unikalną formę lub detal |
| Przykład rynkowy | Znaki słowne: Whiskas, Renlaut | Czerwona podeszwa Louboutin, butelka Coca-Cola |
.
Ta skomplikowana batalia dowodzi, że skuteczne zastrzeżenie niekonwencjonalnego znaku towarowego wymaga głębokiej analizy strategicznej. Zwykłe wypełnienie formularza bez przewidzenia potencjalnych zarzutów konkurencji dotyczących funkcjonalności czy kształtu może zakończyć się kosztownym i wieloletnim procesem sądowym.
Robert Jarzynka, założyciel Kancelarii Prawno-Patentowej Jarzynka i wspólnicy:
.
Prowadząc zespół ekspertów, mający na koncie tysiące skutecznych zgłoszeń oraz setki wygranych procesów, doskonale wiem, że ochrona własności intelektualnej nie może być jedynie formalnością. Każda marka, bez względu na swoją skalę, zasługuje na dedykowaną strategię, która z góry przewidzi potencjalne ataki konkurentów na rynku polskim i europejskim. Prawdziwą sztuką jest zabezpieczenie biznesu w taki sposób, aby konkurencja nie mogła legalnie kopiować jego kluczowych wyróżników
Sytuacja francuskiego domu mody niesie ze sobą bezcenne lekcje dla każdego właściciela firmy, niezależnie od tego, czy zarządza dynamicznym startupem, czy dużą organizacją. Jeśli Twój produkt posiada unikalną cechę, kształt, kolor lub opakowanie, które klienci kojarzą z Twoją jakością, musisz działać z wyprzedzeniem.
Konkurenci bardzo szybko zauważą Twój sukces rynkowy i mogą spróbować skopiować Twoje flagowe rozwiązania. Bez odpowiedniego zabezpieczenia prawnego w urzędzie patentowym, procesy o zwalczanie nieuczciwej konkurencji bywają niezwykle trudne, długotrwałe i kosztowne.
Aby uniknąć stresu i wieloletnich batalii sądowych, jako rzecznicy patentowi zachęcamy do systemowego zabezpieczenia marki:
Wielu przedsiębiorców obawia się, że skuteczna ochrona znaku towarowego i walka w sądach są zarezerwowane wyłącznie dla międzynarodowych korporacji z nieograniczonym budżetem. Rzeczywistość prawna pokazuje jednak coś zupełnie innego – precyzyjnie zarejestrowane prawo ochronne dla znaku daje mniejszym firmom potężny oręż do ręki.
Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoja marka jest w 100% bezpieczna, nie czekaj na ruch ze strony konkurencji. Umów się na bezpłatną wstępną konsultację z rzecznikiem patentowym już dziś, aby omówić spersonalizowany plan ochrony Twojej własności przemysłowej.
W krótkich trzech krokach podaj podstawowe informacje, które pozwolą bezpłatnie zbadać Twój znak przed rejestracją.
We have sent a 6-digit verification code to your email. Please enter it below to continue.
Zapomniane hasło? Nic straconego. Podaj adres e-mail powiązany z kontem. Wyślemy link do ustawienia nowego hasła
